NOT TESPİT DAVALARI

GİRİŞ
Not tespit davası, idarece takdir edilen sınav notunun düşük olması yada derste başarısız olmasına neden olan bir not olması sebebiyle açılan sınav notunun iptaline yönelik bir idari işlemin iptali davasıdır.

Uygulamada bu davaya not tespit davası denilmekle birlikte Türk idari yargısında görülen davaların önemli bir bölümünü not tespit davaları oluşturmaktadır.

Genellikle üniversite öğrencilerin açmış olduğu bu dava idare mahkemelerinde görülmektedir. Ancak her ne kadar bu davalar bir idari işlemin iptali davası olsa da Milli Eğitim Bakanlığı’na veya ÖSYM’ye karşı açıldıkları durumda özel idari yargılama usulü uygulanmaktadır(2577 sayılı kanun m. 20/B).

Bu çalışmanın ilgili bölümlerinde özel idari yargılama usulü de belirtilecektir. Ancak bu çalışmada genel olarak
sınav notunun( idari işlemin) düşük olması yada sınavda başarısız olunması karşısında bir üniversite öğrencisinin açabileceği sınav notunun iptali davası incelenecektir.

NOT TESPİT DAVASI NEDİR?
Bir üniversite öğrencisi girmiş olduğu vize sınavının veya final sınavının veya da bütünleme sınavının hocaları tarafından takdir edilen notunu hukuka aykırı bulabilir. Takdir edilen bu notun düşük olarak hesap edildiğini yada ilgili dersten geçmesi gerekirken derste başarısız olarak takdir edilmesinin hukuka aykırı olduğunu ileri sürebilir. Bu şekilde notunun düşük olduğunu iddia eden öğrenci idare mahkemesinde dava açarak düşük not takdirini yada dersten kalmasına sebebiyet veren sınav notunun iptalini isteyebilir.

DAVANIN TARAFLARI
Not tespit davalarında bütün idari davalarda olduğu gibi davacı ve davalı olmak üzere iki taraf bulunmaktadır. Davacı tarafta notu düşük takdir edilen kişi bulunmaktadır. Davacı tarafın illa ki bir öğrenci olması yada belli bir eğitim kademesinde bulunması gerekmemektedir. Yeter ki takdir edilen not idare tarafından takdir edilsin ve kişiye verilen bir sınav notu olsun.

Diğer taraf yani davalı konumunda ise ilgili idare bulunmaktadır. Örneğin bir üniversite öğrencisinin açacağı not tespit davasında davacı taraf kendisi, davalı taraf ise öğrenim gördüğü üniversitenin rektörlüğüdür. Zira öğrencinin
öğrenim gördüğü fakültenin(dekanlığın) hasım ehliyeti bulunmamaktadır. Yada bir lise öğrencisinin açacağı not tespit davasında davacı taraf kendisi olmakla birlikte davalı taraf öğrencinin öğrenim gördüğü lise değildir. Lisenin bulunduğu yere göre bağlı bulunduğu kaymakamlık veya valiliktir.

2577 sayılı kanun gereği yanlış hasım gösterilerek dava açılmış olsa bile doğru hasım mahkeme tarafından resen tespit edilerek dava doğru hasma yöneltilmektedir.

DAVA AÇMA SÜRESİ
Not tespit davası, idari işlemin iptaline yönelik davalar olmasından ötürü genel dava açma süresi uygulanmaktadır. Bu nedenle dava açma süresi düşük sınav notunun öğrenilmesinden itibaren 60 gündür. Ayrıca bir sınav notunun iptaline yönelik açılan davalarda ilgili idarenin bağlı bulunduğu üst merciye başvuruda bulunmadan doğrudan dava açılabilmektedir. Üst merciye başvurulsa dahi ilgili idarenin cevabı beklenmeden dahi dava açılabilmesinde engel yoktur. Zira bu davalar hak kayıplarına meydan vermemesi açısından süratle görülüp sonuçlanması gereken davalardır. Şunu da belirtelim ki ilgili idareye başvurulması durumunda bu başvuru 60 gün içinde ilgili idarece sonuçlandırılır. Bu süre zarfında başvuran kişiye cevap verilinceye kadar idari dava açma süresini durmaktadır. 60 gün içinde bir cevap verilmezse ilgili kişinin başvurusu reddedilmiş sayılacaktır.

Milli Eğitim Bakanlığı veya ÖSYM’ye karşı açılan not tespit davalarında ise dava açma süresi 10 gün olarak belirlenmiştir. Burada da aynı şekilde üst makamlara başvuru zorunluluğu bulunmamaktadır. İdari Yargılama Usulü Kanunu 2577 sayılı kanun Madde 20/B: a) Dava açma süresi on gündür. b) Bu Kanunun 11 inci maddesi hükümleri uygulanmaz. c) Yedi gün içinde ilk inceleme yapılır ve dava dilekçesi ile ekleri tebliğe çıkarılır. ç) Savunma süresi dava dilekçesinin tebliğinden itibaren üç gün olup, bu süre bir defaya mahsus olmak üzere en fazla üç gün uzatılabilir. Savunmanın verilmesi veya savunma verme süresinin geçmesiyle dosya tekemmül etmiş sayılır. d) Yürütmenin durdurulması talebine ilişkin olarak verilecek kararlara itiraz edilemez. e) Bu davalar dosyanın tekemmülünden itibaren en geç on beş gün içinde karara bağlanır. f) Verilen nihai kararlara karşı tebliğ tarihinden itibaren beş gün içinde temyiz yoluna başvurulabilir. ğ) Temyiz dilekçelerine cevap verme süresi beş gündür. h) …Temyiz üzerine verilen kararlar kesindir. ı) Temyiz istemi en geç on beş gün içinde karara bağlanır. Karar en geç yedi gün içinde tebliğe çıkarılır.

DAVA AÇMA USULÜ
Not tespit davası idare mahkemesine hitaben yazılmış imzalı dilekçe ile açılır. Dava dilekçesi 2 adet olmalıdır(dilekçeler ile bunlara ekli evrakın örnekleri karşı taraf sayısından bir fazla olur. İYUK m. 3). Dava dilekçesinde; Öğrencinin adı, soyadı, adresi ve T.C. Kimlik numarası ile davalı idarenin adı ve adresi yazılmalıdır. İtiraz edilen sınavın hangi sınav olduğu ne zaman tebliğ edildiği(panoya asıldığı yada okul sitesinde ilan edildiği), neden sınava itiraz edildiği, alınan notun kaç olduğu , alınması gereken notun kaç olması gerektiği dilekçede belirtilmelidir. Bununla ilgili tüm evraklar dava dilekçesine eklenmelidir.

YÜRÜTMENİN DURDURULMASI KARARI
Bir idari işlem olan sınav notu hakkında yürütmenin durdurulması kararı verilebilmektedir. Bununla ilgili düzenleme 2577 sayılı Kanun’un 27. Maddesindedir. İdare mahkemesinde görülen not tespiti davasında öğrenciye verilen sınav notunun uygulanması telafisi güç veya imkansız zararların ortaya çıkmasına sebebiyet vermekte ve de sınav notunun uygulanması açıkça hukuka aykırı olması halinde sınav notunun uygulanması mahkemece durdurulabilir. Bu durumda öğrenci başarısız olduğu sınav notunda sanki geçer not almış gibi sınavdan geçmektedir. Ancak bu durum mahkemede görülen davanın sonuçlanmasına kadar devam etmektedir. Dava sonucunda sınav notunun iptaline karar verilirse mahkemece tespit ettirilen not uygulanmaktadır. Ancak idari işlemin iptaline yönelik dava reddedilirse bu durumda yürütmenin durdurulması kararı kalkmaktadır. Örneğin bir öğrenci almış olduğu 100 üzerinden 20 puanı açıkça hukuka aykırı görmesi ve uygulanması halinde telafisi güç veya imkansız zararların ortaya çıkacağını iddia ederse ve yürütmenin durdurulması talebi olması halinde mahkemece tayin edilen naip üye tarafından öğrencinin sınav kağıdı ve aynı sınava giren diğer öğrencilerin de sınav kağıdı istenerek sınav notu bilirkişiye ivedilikle tespit ettirilir. Tespit edilen bilirkişi ve bilirkişi raporu tarafların itirazlarına sunulmaz. Bu yönden her ne kadar hukuka aykırı olarak görünse de davanın ivedilikle sonuçlanması için uygulamada yürütmenin durdurulması kararlarında bunun yapılmadığı görülmektedir. Raporda tespit edilen sınav notuna göre naip üye tarafından yürütmenin durdurulmasının reddine veya kabulüne karar verilmektedir. Yürütmenin durdurulması için mahkemece teminat aranmayabilir.

YETKİLİ MAHKEME
Yetkili idare mahkemesi 2577 sayılı Kanun’un 32. maddesi uyarınca işlemi tesis eden idarenin bulunduğu yer mahkemesidir. İdari işlemi tesis eden idarenin bulunduğu yerde idare mahkemesi bulunmuyorsa idari merciin bağlı bulunduğu yer mahkemesidir.

DAVAN NE KADAR SÜREDE SONUÇLANIR?
Uygulamada tahmini olarak bu davaların 6 ay-1 yıl aralığında sonuçlandığını görmekteyiz.

KAYNAKÇA:
2577 SAYILI İDARİ YARGILAMA USULÜ KANUNU
NOT TESPİT DAVALARI, 2009 TBB MART- NİSAN DERGİSİ
Danıştay 12. D, 26.04.1966, E.1966/84, K.1966/695,-
Denizli İdare Mahkemesinin 23.11.2007 gün ve E:2007/1035, K:2007/1332 sayılı kararı
Afyon İdare Mahkemesinin 06/12/2007 tarih ve E:2007/576, K.2007/693 sayılı kararı

Stj. Av. Mehmet Maksut KAYA