EL YAZILI VASİYETNAMEDE TANZİM YERİNİN BELİRTİLMESİ
743 sayılı eski Medeni Kanunu’nda el yazılı vasiyetnameyi düzenleyen 485. maddede; “Vasiyetçinin, bizzat tanzim ettiği vasiyetname; baştan aşağı kadar tanzim edildiği mahal, sene, ay ve gün dahi dahil olduğu halde bizzat kendi el yazısiyle yazılmış ve imza edilmiş olmak lazımdır. Bu suretle tanzim edilmiş olan vasiyetname açık veya kapalı olarak hıfzedilmek üzere sulh hakimine veya katibi adil veya memura tevdi olunur.” denilerek el yazılı vasiyetnamede vasiyetnamenin tanzim yerinin belirtilmesi geçerlilik şartı olarak ifade edilmiştir.
01/01/2002 tarihinde yürürlüğe giren 4721 sayılı yeni Medeni Kanunun 538. maddesinde ise; “El yazılı vasiyetnamenin yapıldığı yıl, ay ve gün gösterilerek başından sonuna kadar mirasbırakanın el yazısıyla yazılmış ve imzalanmış olması zorunludur. El yazılı vasiyetname, saklanmak üzere açık veya kapalı olarak notere, sulh hâkimine veya yetkili memura bırakılabilir.” ifadelerine yer verilmiştir.
Görüldüğü üzere kanun koyucu; 4721 sayılı yeni Medeni Kanunun 538. maddesinde el yazılı vasiyetnamede tanzim yerini 743 sayılı Medeni Kanunun 485. maddesinden farklı düzenlemiş ve tanzim yerini geçerlilik şartları arasından çıkartmıştır. Buna göre Yeni Medeni Kanununa tabi el yazılı vasiyetnamelerde vasiyetnamenin tanzim yerinin belirtilmesi zorunluluğu bulunmamaktadır.
El yazılı vasiyetnamenin 4721 sayılı kanunun yürürlüğe girdiği 01/01/2002 tarihinden sonra düzenlenmesi durumunda tanzim yerinin belirtilmesine gerek olmayacağı aşikardır. Oysa el yazılı vasiyetnamenin eski medeni kanununun yürürlükte olduğu sırada düzenlendiği ancak vasiyetnameyi düzenleyen murisin yeni medeni kanun yürürlüğe girdikten sonra vefat etmiş olduğu durumda hangi kanun hükmünün uygulanacağı hususu tartışmalıdır. Uygulamada da bu durumda vasiyetnamede tanzim yerinin belirtilmemesinin pek çok vasiyetnamenin iptali davasına konu edildiği görülmektedir.
Mirasçılık ve mirasın geçişi miras bırakanın ölüm tarihinde yürürlükte olan hükümlere göre belirlenir(4722 Sayılı Türk Medeni Kanununun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkındaki Kanunun 17.maddesi). Mirasın hüküm ve sonuçları ancak murisin ölümüyle doğacağından ölüm tarihinde geçerli olan kanun hükmünün esas alınması gerekir. Bu sebeple el yazılı vasiyetname eski kanun döneminde düzenlenmiş olsa bile muris yeni kanun döneminde vefat ettiği takdirde yeni kanun hükmünün uygulanması ve tanzim yerinin belirtilmesinin geçerlilik şartı olarak aranmaması gerekmektedir.
Yargıtay da pek çok kararında vasiyetnamenin düzenlendiği tarihtekinin aksine murisin ölüm tarihindeki kanun hükmünün uygulanması gerektiğini ifade etmiştir. Nitekim Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 18.03.2009 tarihli ve 2008/20502 E., 2009/4939 K. sayılı kararında “İptali istenen dava konusu vasiyetname 9.2.1998 tarihinde düzenlenmiş, mirasbırakan vasiyetçi ise 4721 sayılı kanunun yürürlüğe girdiği 01.01.2002’den sonra 09.05.2005’de ölmüştür. Vasiyetçinin ölümünden önce yürürlüğe giren Medeni Kanunun 538. maddesi el yazılı vasiyetnamede tanzim yerini 743 sayılı Medeni Kanunun 485. maddesinden farklı düzenlemiş, tanzim yerini geçerlilik şartları arasından çıkartmıştır. Mahkemece bu yön nazara alınmadan vasiyetnamede tanzim yerinin olmadığından bahisle vasiyetnamenin iptaline karar verilmesi doğru olmamıştır.” ifadelerine yer verilmiştir.
Ayrıca Yargıtay HGK., E. 2006/64 K. 2006/93 T. 22.3.2006 kararında ”Miras bırakan 4721 Sayılı Türk Medeni Kanununun yürürlüğe girdiği 01.01.2002′ den sonra 23.11.2002’de ölmüştür. Miras bırakanın ölümünden önce yürürlüğe giren Medeni Kanunun 538. maddesi el yazılı, vasiyetnamede tanzim yerini 743 Sayılı Medeni Kanunun 485.maddesinden farklı düzenlemiş, tanzim yerini geçerlilik şartları arasından çıkartmıştır. Mahkemece vasiyetnamenin bu gerekçe ile iptaline karar verilmesi isabetsizdir.” denilerek özel daire kararı onanmıştır.
Öte yandan; el yazılı vasiyetname eski kanun döneminde düzenlenmiş olsa bile muris yeni kanun döneminde ölmüşse; yine yeni kanun hükmü uygulanacak ve tanzim yerinin belirtilmesi geçerlilik koşulu olarak aranmayacaktır.
Sonuç olarak; 743 sayılı eski kanunda yer verilen el yazılı vasiyetnamede tanzim yerinin belirtilmesi koşuluna 4721 sayılı yeni kanunda yer verilmemiştir. Dolayısıyla yeni kanun döneminde düzenlenen el yazılı vasiyetnamede tanzim yerinin belirtilmesi gerekmemektedir.
Stj. Av. Merve YILDIZ
